Türk şirketleri için İngiltere’de şube mi, yavru şirket mi?

01

Şube ve yavru şirket: iki farklı hukuki yapı

İngiliz mevzuatında şube, yabancı şirketin İngiltere’deki "kuruluşu" (UK establishment) olarak geçer: yabancı şirketin orada bir işyeri ya da şubesi. Kilit nokta fiziksel varlıktır; bağımsız bir acenteyle çalışmak ya da zaman zaman otelde toplantı yapmak şube sayılmaz. İngiltere’de bir işyeri kurduysanız ya da işinizi düzenli olarak oradan yürütüyorsanız kayıt zorunludur. Şube yeni bir şirket değildir: tüzel kişilik, sözleşmeler ve borçlar Türkiye’deki şirkette kalır.

Yavru şirket (subsidiary) ise İngiltere’de kurulan, hisselerinin tamamı ya da çoğunluğu Türkiye’deki şirkete ait bir özel limited şirkettir (LTD). Limited şirket sahiplerinden hukuken ayrıdır; sahipler şirket borçlarından yalnızca koydukları sermaye kadar sorumludur. Türkiye’deki şirket hissedar olur, ancak her şirketin en az bir gerçek kişi yöneticisi bulunmalıdır. Kuruluş adımlarını şirket kuruluşu rehberimizde ayrıntılı olarak anlattık.

Şube kaydı

124 £OS IN01, yalnız kâğıt başvuru

Kayıt süresi sınırı

1 ayŞubenin açılışından itibaren

Yavru LTD kaydı

100 £Çevrim içi, genellikle 24 saatte

GBM maaş tabanı

52.500 £Ya da mesleğin cari ücreti, hangisi yüksekse

Kaynak: GOV.UK, Companies House ve Home Office sayfaları. Erişim: 23 Eylül 2026.

02

İki yapıyı karşılaştırmak

Karar verirken en çok ağırlık taşıyan ölçütler:

Tablo 1 · Şube ile yavru şirketin karşılaştırması

Tabloyu yana kaydırarak tüm sütunları görebilirsiniz.

03

Sorumluluk ve vergi: riskin nerede kaldığı

Şubenin en büyük dezavantajı sorumluluktur. Şube ayrı bir tüzel kişi olmadığı için İngiltere’de imzalanan kira sözleşmesi, bir tedarikçiyle yaşanan uyuşmazlık ya da bir çalışanın açtığı dava doğrudan Türkiye’deki şirketi bağlar. Yavru şirkette risk, kural olarak İngiliz şirketin varlıklarıyla sınırlı kalır. Kiraya verenler ya da bankalar ana şirket garantisi isteyebilir; ancak o zaman riski sözleşme bazında ve bilerek üstlenirsiniz.

Vergide iki yapı farklı mantıkla çalışır. İngiltere’de yerleşik olmayan bir şirket, orada bir kalıcı işyeri (permanent establishment) aracılığıyla ticaret yapıyorsa yalnızca o işyerine atfedilen kâr üzerinden kurumlar vergisi öder; bu kâr, şube ayrı ve bağımsız bir işletmeymiş gibi hesaplanır. İngiltere’de yerleşik bir LTD ise dünya çapındaki kârı üzerinden vergilendirilir. Oranlar ikisinde de kâra göre %19 ile %25 arasıdır.

Şube kârının Türkiye’de nasıl ele alınacağı, yavru şirketten kâr aktarımı ve iki ülke arasında 1988’den beri yürürlükte olan çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmasının etkisi ayrı bir değerlendirme ister. KDV’de de fark olabilir: yerleşik işletmeler için kayıt eşiği 90.000 £, yerleşik olmayanlar için eşik yok. Ayrıntıları şirket vergileri rehberimizde anlattık.

04

Şubeyi Companies House’a kaydettirmek

Şube kaydı LTD kuruluşundan daha fazla belge ister ve kâğıt üzerinden yürür; ücret çek ya da posta havalesiyle ödenir. Postayla gelen belgelerin işlenmesi bir hafta ya da daha uzun sürebildiği için hazırlığa şubeyi açmadan önce başlayın.

GOV.UK · Companies House

İngiltere’de işyeri ya da şube açan yabancı şirket, açılıştan itibaren 1 ay içinde OS IN01 formunu 124 £ kayıt ücretiyle Companies House’a teslim etmelidir. Formla birlikte şirketin kuruluş belgelerinin onaylı bir örneği ve gerekiyorsa İngilizce tercümesi gönderilir.

1. Adım 01Belgelere göre değişir

   Belgeleri hazırlayın

   Esas sözleşmenin onaylı örneği, ana şirketin yayımlamakla yükümlü olduğu son hesaplar ve bunların onaylı İngilizce tercümeleri hazırlanır. Onay sırası için apostil rehberimize bakabilirsiniz.

   Sizden

   Ticaret sicili kayıtları, esas sözleşme ve son hesaplar

   Bizden

   Belge listesi, noter ve tercüme koordinasyonu

2. Adım 02Yönteme göre değişir

   Yöneticilerin kimliğini doğrulayın

   Formda ana şirketin tüm yöneticileri yer alır; her birinin kimliğini doğrulayıp kişisel kodunu bildirmesi gerekir.

   Sizden

   Yönetim kurulu üyelerinin bilgileri

3. Adım 03Postayla işleme bir hafta ya da daha uzun

   OS IN01 formunu doldurun ve gönderin

   Formda şubenin adı, adresi, açılış tarihi ve faaliyeti ile şubeyi temsile yetkili kişiler (permanent representative) yer alır. Şubeyi ana şirketin unvanıyla ya da İngiltere’de kullanacağınız farklı bir adla kaydedebilirsiniz.

   Bizden

   Resmî işlemlerin takibi

4. Adım 04Kayıttan hemen sonra

   Kayıt sonrası yükümlülükleri başlatın

   Şube, İngiltere’deki kârı için HMRC’ye kurumlar vergisi kaydı yaptırır; bilgilerde değişiklik olursa 21 gün içinde Companies House’a bildirir.

05

Hesapların yayımlanması, itibar ve sözleşmeler

Şube açtığınızda Companies House’a şubenin değil, Türkiye’deki şirketin bütün hesaplarını verirsiniz. Ana şirket kendi mevzuatı gereği hesap yayımlamak zorundaysa bu hesaplar, yayımlanmalarından itibaren 3 ay içinde OS AA01 formuyla teslim edilir. Bu zorunluluk yoksa hesaplar İngiliz kurallarına göre hazırlanır ve dönem sonundan itibaren 13 ay içinde verilir. Yıllık işlem ücreti 110 £’dur ve ana şirketin mali tabloları kamuya açık sicilde herkesin erişimine açılır.

Yavru şirkette yalnızca LTD’nin kendi hesapları yayımlanır: ilk hesaplar kayıttan itibaren 21 ay, sonrakiler dönem sonundan itibaren 9 ay içinde verilir. Ana şirketin cirosu ve kârlılığı İngiliz sicilinde görünmez.

Şube hızlı bir başlangıç sunar ama ana şirketi olduğu gibi İngiltere’ye taşır. Yavru şirket biraz daha fazla yönetim ister, karşılığında riski ve bilgiyi sınırlar.

İtibar ve sözleşme tarafında da fark vardır. İngiltere’de kurulu bir şirket, yerel müşterilere ve kiraya verenlere tanıdık bir muhatap sunar. Şubeyle çalışan karşı taraf ise aslında Türkiye’deki şirketle sözleşme yapar ve uyuşmazlıkta kararın nerede icra edileceğini sorgulayabilir. Öte yandan ana şirketin köklü bilançosu, yeni bir LTD’ye göre daha fazla güvence verebilir. Pazarı test ederken şube yeterli olabilir; kalıcı yapılanmada yavru şirket daha düzenli bir çerçeve sunar.

06

Çalışan göndermek: Global Business Mobility yolları

Şube ya da yavru şirket kurmak, çalışanlarınıza tek başına İngiltere’de çalışma hakkı vermez. Kilit personel için en sık kullanılan yollar, Global Business Mobility çatısı altındaki iki vizedir; göçmenlik kurallarının 3 Ağustos 2026 tarihli güncel metninde ikisi de başvuruya açık.

Tablo 2 · Çalışan gönderme yolları

Tabloyu yana kaydırarak tüm sütunları görebilirsiniz.

UK Expansion Worker, İngiltere’de henüz faaliyete geçmemiş şirketin kuruluş ekibi içindir. Sponsor lisansı için şirket yurt dışında en az 3 yıldır faaliyette olmalı ve İngiltere’de bir "ayak izi" göstermelidir: bir kira sözleşmesi ya da şubenin veya yavru şirketin Companies House kayıt numarası. Aynı anda en fazla 10 çalışan sponsor edilebilir ve Home Office, şirketin 2 yıl içinde fiilen faaliyete geçmesini bekler.

Senior or Specialist Worker, faaliyetteki bağlı işletmeye üst düzey yönetici ya da uzman göndermek içindir; 73.900 £ ve üzeri kazananlarda süre 10 yılda 9 yıla uzar. 5 Mart 2026 tarihli değişiklik 12 aylık şartı yalnız Secondment Worker yolunda 6 aya indirdi; bu iki yolda şart 12 ay.

07

Ofis ve depo seçimi

Şubede işyeri zaten kaydın gerekçesidir; yavru LTD için ise İngiltere’de bir kayıtlı adres şarttır. Kayıtlı adres, fiilen çalıştığınız yerden farklı olabilir. Pazarı test ederken paylaşımlı ofis ya da kayıtlı adres hizmetiyle başlamak, uzun bir kira taahhüdünden önce maliyeti düşük tutar.

Ürün satan şirketler kendi deposunu kiralayabilir ya da stok ve sevkiyatı bir lojistik hizmet sağlayıcısına devredebilir. Kira sözleşmesinden önce şu başlıkları netleştirin.

• Kiracı kim olacakŞubede kiracı Türkiye’deki şirkettir; LTD’de yavru şirkettir ve kiraya veren ana şirket garantisi isteyebilir.
• İşletme vergisi (business rates)Ofis, depo ve fabrika gibi konut dışı mülklerin çoğu bu yerel vergiye tabidir.
• Gümrük kaydıBüyük Britanya ile diğer ülkeler arasında mal taşıyorsanız EORI numarası gerekebilir.
• Destek uygunluğuTürkiye’deki kira desteği için kiraya veren ilişkili kişi olmamalı, yer konut olarak kullanılmamalı.

0 / 4 hazırListeyi sıfırla

08

Türkiye’deki yurt dışı birim destekleri

Yurt dışında birim açan şirketlere yönelik destekleri Ticaret Bakanlığı, 5973 sayılı İhracat Destekleri Hakkında Karar kapsamında yürütür. İngiltere’de ofis, depo ya da mağaza kiralayacak şirketler için en ilgili başlık "Birim Kira Desteği"dir; tanıtım ve yurt dışı şirket ve marka alımı gibi başka destekler de var.

Genelgede öne çıkan ilkeler:

• Birimi ana şirket doğrudan ya da yurt dışındaki şirketi veya şubesi aracılığıyla açabilir. İki şirket arasında "organik bağ" aranır; destek, yurt dışı ortaklık oranına göre hesaplanır.
• Şirketin, başvuru tarihinden ve kira döneminden en az 1 yıl önce kurulmuş olması gerekir.
• Birimde Türkiye’de üretilen ürünler pazarlanmalıdır. Destek süresi ülke başına 4 yıldır.

Destek oranları ve üst limitler sık güncellenir; yapıyı (şube ya da yavru şirket, ortaklık oranı) kurmadan önce güncel genelgeyi kontrol edin. Ticaret Bakanlığı desteklerinin araştırılması ve başvuru dosyasının hazırlanmasında destek oluyoruz; hizmetlerimize göz atabilir ya da bize ulaşabilirsiniz.

09

Sık sorulan sorular

10

Terimler sözlüğü

UK establishment

Yabancı şirketin İngiltere’deki işyeri ya da şubesi; OS IN01 formuyla kaydedilir.

Yavru şirket subsidiary

Hisselerinin tamamı ya da çoğunluğu ana şirkete ait, ayrı tüzel kişiliği olan şirket.

Kalıcı işyeri permanent establishment

Yabancı şirketin İngiltere’de vergilendirilmesine yol açan sabit iş yeri.

Sponsor lisansı

Yabancı çalışan sponsor edecek işverene Home Office’in verdiği izin.

Global Business Mobility

Çalışanları İngiltere’ye geçici olarak göndermeye yarayan vize grubu.